Hij geeft als hoofd der natie inhoud aan zijn samenbindende, vertegenwoordigende en aanmoedigende rol. Naast koning bet een aantal formele taken zet de Koning zich in voor de bevolking van het Koninkrijk der Nederlanden. De Koning vertegenwoordigt het Koninkrijk der Nederlanden in binnen- en buitenland. De dagelijkse leiding ligt in handen van de vicepresident.
De overeenkomst werd door enkele getuigen medeondertekend en voor de buitenwereld verborgen gehouden. Bij officiële gelegenheden moesten Willem en Sophie de schijn ophouden en zich als een echtpaar blijven gedragen. Beiden zouden zich verder onthouden van ‘beschuldigingen of toespelingen, waardoor de eer of de waardigheid Hunner Personen kunnen worden gekrenkt’. De jongste zoon, die op dat moment vier jaar oud was, werd tot zijn negende jaar onder het gezag van zijn moeder geplaatst. Tevens werd de belofte vastgelegd dat als Willem zou aftreden als vorst, overgegaan zou worden tot een formele echtscheiding.
Door het overlijden van prins Alexander in 1884 was te voorzien dat bij het overlijden van Willem III de Ottoonse Linie van het Huis Nassau in de mannelijke lijn zou uitsterven. Het geld voor een middagmaal voor de kameniers schafte hij af, waardoor ze volgens Emma’s hofdame Henriëtte van de Poll geen andere uitweg zagen dan de restjes op te peuzelen van de koninklijke maaltijden. In het voorjaar 1880 bezuinigde Willem op de maaltijden van het hofpersoneel. Als de bouillon volgens de koning te zout was, kon het gebeuren dat de chef-kok acht dagen geen toegang tot het paleis kreeg.
In een videoboodschap, uitgezonden op 21 oktober 2020, sprak de koning in een persoonlijke boodschap het Nederlandse volk toe. De vrijdag daarna vloog het koningspaar desondanks met hun drie kinderen met het regeringsvliegtuig naar hun eigen vakantiehuis in Griekenland. Op 16 maart 2020, de dag van de aankondiging van de zogenaamde ‘intelligente lockdown’ in Nederland, zond het koningspaar een mededeling uit om steun te betuigen aan onder andere patiënten en het zorgpersoneel.
Zijne Majesteit de Koning heeft dinsdagmiddag 24 februari op Paleis Huis ten Bosch in Den Haag de heer drs. Op 30 april 2013 volgt Koning Willem-Alexander zijn moeder op als Koning der Nederlanden. Voorts werd hij bij staatsbezoeken onderscheiden met grootkruizen in Belgische, Duitse, Deense, Zweedse, Noorse, Thaise en Japanse ridderorden. Als koning is Willem-Alexander automatisch voorzitter van de Raad van State.
Deze titels zijn bij wet aan het lidmaatschap van het Koninklijk Huis verbonden. Daarnaast zijn ook de afgetreden monarch en de echtgenoten van bovengenoemde personen leden van het Koninklijk Huis. « Ik zweer (beloof) aan de volkeren van het Koninkrijk dat Ik het Statuut voor het Koninkrijk en de Grondwet steeds zal onderhouden en handhaven. Wanneer het vooruitzicht bestaat dat een erfopvolger zal ontbreken, kan een opvolger bij wet worden benoemd. In hoofdstuk 2 van de Nederlandse Grondwet is de erfopvolging van de koning geregeld. Als er geen opvolger is, wordt een nieuwe koning benoemd door de Staten-Generaal.
Hij werd de ‘Waterheld van Het Loo’ genoemd, vrij naar zijn vader die wegens diens militaire successen tegen de troepen van Napoleon Bonaparte bekendstond als de ‘Held van Waterloo’. Toen na hun bezoek opnieuw dijken doorbraken, vertrokken Willem en zijn broer op 3 februari opnieuw naar de onder water gelopen streken. Op 24 januari bezocht Willem met zijn broer Hendrik de getroffen gebieden.
Het staatshoofd heeft daarom binnen de kroon de plicht zijn handelen af te stemmen met de ministers. De kennis van zaken die hij daarbij opdoet stelt hem in staat inhoud te geven aan zijn rechten en plichten volgens de grondwet. De Koning ontvangt de notulen van de ministerraad, spreekt in persoon wekelijks met de minister-president en regelmatig met de andere bewindspersonen en legt regelmatig werkbezoeken met hen af binnen hun beleidsterrein. In die hoedanigheid is de Koning degene die wetten en koninklijke besluiten ondertekent en internationale verdragen bekrachtigt. De Koning voert de regering van het Koninkrijk en van elk der landen. Met de grondwetsherziening van 1848 werd de macht van de Koning beperkt.
Dit geldt voor de koningen Juan Carlos, koning Albert en koning Simeon. Momenteel zijn er wereldwijd meer koningen dan koninkrijken. Bij de Germanen waren dit bijvoorbeeld voornamelijk ‘vegetatiekoningen’, die de vruchtbaarheid van het gewas en de overwinning in de strijd moesten garanderen. Historisch werd bij sommige stammen en volken de titel van koning gegeven aan de hoogste gezagsdrager. Met deze titel wordt het (mannelijk) staatshoofd van een koninkrijk aangeduid.
Hare Majesteit Koningin Máxima brengt woensdag 11 maart een werkbezoek aan Stichting Anne-Bo, bij LAB111 in Amsterdam. Het verlies van het lidmaatschap van het Koninklijk Huis betekent niet dat deze personen geen lid meer zijn van de koninklijke familie. Personen die het recht op erfopvolging en/of het lidmaatschap van het Koninklijk Huis hebben verloren doordat ze niet de vereiste graad van bloedverwantschap met de Koning bezitten, kunnen beide terugkrijgen indien erfopvolging ze terugbrengt binnen de vereiste graden van bloedverwantschap ten opzichte van de nieuwe Koning. Indien een lid van het Koninklijk Huis een huwelijk aangaat zonder bij wet verleende toestemming, verliest hij of zij daarmee het recht tot erfopvolging en daardoor tevens het lidmaatschap van het Koninklijk Huis. In voorkomende gevallen kan bij koninklijk besluit beslist worden over het behoud van de titel Prins van Oranje-Nassau als persoonlijke titel voor hen die het lidmaatschap hebben verloren.
Willem-Alexander bleef als koning beschermheer van het Oranje Fonds, omdat dit voor hem de belangrijkste organisatie was voor zijn maatschappelijke activiteiten, evenals voor die van Máxima. De epauletten die de rang aangeven werden vervangen door het embleem van het Koninklijk distinctief. De Grondwet verbiedt namelijk dat militairen deel uitmaken van de regering en de koning is daar het hoofd van. Per 30 april 2013 legde prins Willem-Alexander zijn taken neer als militair. Op de 20e keerden de twee oudste dochters met een lijnvlucht terug.